Μαίανδροι Ι – Μελέτη σύνθεσης με νέον που υποδεικνύει διαφορετικές φάσεις φωτεινότητας του σωλήνα που πρέπει να ρυθμίζεται από χρονοδιακόπτη

Η Χρύσα μεταβαίνει το 1954 στο Σαν Φρανσίσκο, σπουδάζει για σύντομο διάστημα στο California School of Fine Arts για να καταλήξει στη Νέα Υόρκη. Εκεί γοητεύεται από τα σύμβολα και νοιώθει έλξη για ό,τι σχετίζεται με την επικοινωνία, τη γλώσσα και τη γραφή: από τα απλά γράμματα σε εφημερίδες, από τα ονόματα σε εισόδους κτηρίων, από τις μεταλλικές πινακίδες σε εξωτερικούς χώρους και αργότερα από τις διαφημιστικές πινακίδες με νέον.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 ξεκινά τις συνθέσεις της με γράμματα, απομονώνοντας μια λέξη από ένα σύνολο λέξεων, έπειτα ένα γράμμα ή ένα σύνολο γραμμάτων μετατρέποντάς τα σε θέματα-πλαστικά σχήματα, χρησιμοποιώντας μόνο γράμματα του λατινικού αλφαβήτου. Αρχίζει να δουλεύει τα πρώτα «κουτιά με νέον», να δίνει συνθέσεις με λεπτούς σωλήνες νέον και να «αναλύει» γράμματα. Στην ενότητα Μαίανδροι πειραματίζεται διαρκώς με τα χρώματα και επιδιώκει τη μεταξύ τους ισορροπία και αρμονία, καθώς και την ένταση της φωτεινότητάς τους με τη χρήση σωλήνων νέον διαφορετικών τύπων. Τα γλυπτά εγκιβωτίζονται σε κουτιά από πλεξιγκλάς, για τα οποία επιλέγει ένα βαθύ γκρι χρώμα και τοποθετούνται σε βάθρα που βάφονται με το ίδιο γκρι ή μαύρο χρώμα και εμπεριέχουν τον τεχνολογικό εξοπλισμό (ροοστάτες, μετασχηματιστές), καθώς η Χρύσα επιθυμεί να είναι ορατός ο εξοπλισμός αυτός. Τα κουτιά αποτελούν λειτουργικό-αναπόσπαστο μέρος των γλυπτών: αφενός προστατεύουν τους εύθραυστους σωλήνες και αφετέρου δημιουργούν νυχτερινή ατμόσφαιρα υποβάλλοντας τη δραματική αντίθεση ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι. Για να ενισχύσει αυτήν την αντίθεση η Χρύσα τοποθετεί έναν χρονοδιακόπτη μέσα στο βάθρο και τον ρυθμίζει ώστε να διακόπτει ανά διαστήματα τη συνεχή ροή του φωτός, δημιουργώντας στιγμές σκοταδιού. Ή άλλοτε να διακόπτει τη ροή σε μέρος της σύνθεσης, ενώ το υπόλοιπο μέρος παραμένει φωτεινό. Για να ρυθμίσει το χρονική απόκλιση του χρονοδιακόπτη κάνει κάποιες μαγνητοφωνήσεις, τις οποίες ονομάζει «σχέδια»: σε αυτές χρησιμοποιεί το αλφάβητο ή ένα μόνο γράμμα του, αλλάζοντας κάθε φορά τη χρονική διάρκεια μέτρησης μεταξύ των γραμμάτων. Για τη Χρύσα, όμως, δεν είναι μόνο η έννοια του χρόνου, του ρυθμού ή του μέτρου της γλώσσας της, η ιδέα της αναπνοής, αλλά και η πίστη της ότι τα γλυπτά της μπορούν να υπάρξουν αυτόνομα, χωρίς την τεχνολογία.

Chryssa (Vardea-Mavromichali) was born in Athens in 1933. She studied in Paris (Académie de la Grande Chaumière, 1953-54) and in San Francisco (California School of Fine Arts, 1954-55). In 1955 he moved permanently to New York. The source of her inspiration are images and phenomena of contemporary metropolitan life, while signs and symbols that dominate the written word of mass communication, in printed matter and signs stand out. Already from her early works (e.g. Cycladic Books, 1957-1962), the purely visual treatment of linguistic symbols stands out, while in the 1960s she developed the best-known feature of her work, the use of neon tubes in various shapes and colours, making clear reference to the glow of advertising signs (e.g. In the early 1990s, she worked for a time in Greece, using as her studio the hall of an old cinema. From 2007 she lived permanently in Athens until her death in 2013.