Ο Καθρέπτης της Μνήμης

Σελίδα ενός τετραδίου μελετών με σχέδιο για ανάγλυφο πιθανόν σε μάρμαρο, όπου απεικονίζονται και οι δύο πλευρές του. Το κυρίως θέμα απεικονίζει μια μορφή χωρίς χαρακτηριστικά που κρατά το πρόσωπό της, ενώ διακόπτεται από οριζόντιες επάλληλες γραμμές που προφανώς επιδιώκουν να “κρύψουν” ένα μέρος του σώματος. Ο τίτλος “Ο καθρέφτης της μνήμης” είναι χαρακτηριστικός, αναφέρεται στο παρελθόν και στην προσπάθεια να δει τον ευατό της στο πέρασμα του χρόνου, μια διαδικασία που όπως η ίδια σημειώνει δεν είναι ιδιαίτερα εύκολη. Οι αναμνήσεις που πολλές φορές χάνονται ή απωθούνται με αποτέλεσμα μια αίσθηση αποσπασματικότητας. Στη δεξιά πλευρά του φύλλου υπάρχει το σχέδιο για την πίσω όψη του αναγλύφου για την στήριξη της μαρμάρινης πλάκας που θυμίζει αφηρημένη κατασκευή.

Η Άλεξ Μυλωνά γεννήθηκε το 1920 στην Αθήνα. Από μικρή ηλικία έδειξε το ενδιαφέρον της για τη ζωγραφική και πήρε τα πρώτα μαθήματα. Σπούδασε γλυπτική στην Α.Σ.Κ.Τ. της Αθήνας (1945-1950) με δάσκαλο τον Μ. Τόμπρο. Η πρώιμη περίοδος της δουλειάς της περιλάμβανε κατά κύριο λόγο έργα παραστατικής γλυπτικής με θέμα την ανθρώπινη μορφή. Η εγκατάσταση της στο Παρίσι τη δεκαετία του 1960 και η γνωριμία της με σημαντικούς καλλιτέχνες, όπως οι H. Arp, A. Giacometti και Ο. Zadkine υπήρξε καταλυτική και διαμόρφωσε το καλλιτεχνικό της έργο. Από τις πρώτες της ανθρωποκεντρικές συνθέσεις της δεκαετίας του 1950 προχωρά στη δημιουργία αφηρημένων γλυπτών από σφυρήλατο σίδηρο που χαρακτηρίζονται από μετωπικότητα, αυστηρή ακινησία, ταχύτητα, αιχμηρές απολήξεις και ένα παιχνίδι γραμμών που περιλαμβάνει κενή φόρμα και κάθετες επιφάνειες. Από τις συστροφές, τις αναδιπλώσεις, τις καμπύλες, τις κινήσεις και τις εντάσεις των εύπλαστων μεταλλικών ελασμάτων στις αρχιτεκτονικές προτάσεις οδηγείται στη βαθιά επεξεργασμένη απλότητα της γλυπτικής φόρμας και την καθαρότητα των γεωμετρικών μαρμάρινων επιφανειών με τη σύζευξη των κύκλων, των ημικυκλίων, των τετραγώνων και των ορθογωνίων. Παράλληλα με το γλυπτικό έργο η Μυλωνά δημιούργησε ακόμη μια πληθώρα έργων σε χαρτί, ασχολήθηκε τη με τη ζωγραφική και σχεδίασε τα σκηνικά και τα κοστούμια το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου. Παρουσίασε το έργο της σε πληθώρα ατομικών εκθέσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ μεγάλη είναι και η συμμετοχή της σε ομαδικές διεθνείς εκθέσεις: το 1960 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 30ή Μπιενάλε της Βενετίας, το 1961 στην Μπιενάλε του Σάο Πάουλο, το 1967 στη Διεθνή Έκθεση του Μόντρεαλ, καθώς και στις Μπιενάλε τις Αλεξάνδρειας, του Μπουένος Άιρες κ.α. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα και εργάστηκε μεταξύ Αθήνας και Σύρου. Το 2004 ιδρύθηκε το Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, όπου δώρισε το έργο της και το 2007 το κτήριο μαζί με το έργο και το αρχείο της παραχωρήθηκαν στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΜΜΣΤ). Το 2018 με τη δημιουργία του MOMus-Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης το ΜΜΣΤ και το ΜΑΜ εισχώρησαν στον νέο οργανισμό. Πέθανε στην Αθήνα το 2016.